Door: Redactie - 15 oktober 2026 |
Ongeveer 35.000 bakstenen uit Dokkum krijgen binnenkort een tweede leven in Harlingen. Woningcorporatie De Bouwvereniging gebruikt de stenen voor tien nieuwe sociale huurwoningen aan de Abraham Kuyperstraat, een project waarin circulair bouwen vanaf het begin het uitgangspunt was. De stenen komen vrij bij de sloop in Dokkum en Heijmans metselt ze na een zorgvuldige bewerking opnieuw in de gevels van de nieuwbouw.
De bakstenen komen vrij bij de sloop van woningen van Thús Wonen in de wijk Fonteinslanden in Dokkum. In plaats van de stenen af te voeren als bouwafval, oogst en reinigt het sloopteam ze zorgvuldig en bereidt ze voor op hergebruik. Heijmans verwerkt de geoogste stenen vervolgens in de gevels van de nieuwe woningen in Harlingen, waar het bouwbedrijf de opdracht uitvoert voor De Bouwvereniging.
Naast de hergebruikte bakstenen past Heijmans ook Isovlas toe, een isolatiemateriaal van natuurlijke vlasvezels. Fabrikanten maken dit biobased materiaal van hernieuwbare grondstoffen, en het moet bijdragen aan comfortabele energiezuinige woningen. Circulair bouwen staat bij steeds meer woningcorporaties op de agenda, en Isovlas past in die bredere aanpak. Zowel het hergebruik van materiaal als de inzet van biobased materialen waren vanaf de ontwerpfase belangrijke uitgangspunten, passend bij de bredere ambities voor woningbouw in Friesland.
Voor de gevels ging De Bouwvereniging samen met Heijmans op zoek naar een partij die gebruikte bakstenen beschikbaar kon stellen. Thús Wonen reageerde enthousiast: bij de sloop van de woningen in Dokkum kwamen stenen vrij die mogelijk geschikt waren voor een tweede leven. Concordia Bouwcenter en Rebrick onderzochten vooraf of de stenen voldoende kwaliteit hadden voor hergebruik.
Directeur-bestuurder Petra van der Wier van De Bouwvereniging noemt circulair bouwen een manier om minder nieuwe grondstoffen te verbruiken: “Elke steen die we kunnen hergebruiken, hoeft niet opnieuw geproduceerd te worden. Wat vrijkomt in Dokkum krijgt straks een zichtbare plek in de nieuwbouw in Harlingen. Daarmee laten we zien dat circulair bouwen niet iets van de toekomst is, maar nu al kan.”
Tijdens de sloop oogsten Bouwbedrijf Jellema en onderaannemer Gebroeders Haarsma Sloopwerken de gevelstenen zorgvuldig. Vervolgens maakt het team de stenen met de hand schoon, zodat kwaliteit en karakter bewaard blijven. Daarna gaan de gerecyclede materialen naar Harlingen, waar Heijmans ze inmetselt in de nieuwe gevels.
De samenwerking tussen De Bouwvereniging, Thús Wonen, Heijmans en de overige ketenpartners toont dat circulair bouwen in de praktijk uitvoerbaar is, ook buiten een pilotproject om. Elke partij draagt een stuk verantwoordelijkheid, van het oogsten van het materiaal tot de uiteindelijke verwerking in de gevel van de nieuwe woningbouw.
Door bestaande bakstenen opnieuw te gebruiken, zijn minder nieuwe grondstoffen nodig en neemt de milieudruk van het bouwproces af. Bouwmaterialen blijven op deze manier langer bruikbaar, in plaats van dat fabrikanten ze meteen afvoeren als afval en opnieuw moeten produceren.
Volgens de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland moet circulair bouwen de standaard worden in de bouwsector, via afspraken over hergebruik en minder grondstofverbruik. Het project in Harlingen laat zien dat dit al werkt, van sloop tot nieuwe gevel.
