Door: Redactie - 8 april 2026 |
De Tweede Kamer steunt in grote lijnen de miljardensubsidie van 2 miljard euro voor de verduurzaming van Tata Steel in IJmuiden. Toch klinkt er forse kritiek op het ontbreken van harde garanties voor de gezondheid van omwonenden. Meerdere fracties eisen afdwingbare afspraken voordat zij definitief akkoord gaan. Het kabinet belooft verbeteringen in de eindversie van de deal, die uiterlijk in september moet landen.
Het is een opvallend politiek moment. Een ruime Kamermeerderheid schaart zich achter het plan om staalfabrikant Tata Steel met een miljardensubsidie te helpen overstappen van kolen op aardgas, en later op waterstof of biogas. “We geven niet dagelijks 2 miljard euro weg aan een commercieel bedrijf,” zei ChristenUnie-Kamerlid Pieter Grinwis tijdens het debat. Hij noemde het een “dilemma vol ongemak.” Tegelijkertijd wees hij op de 9.000 werknemers die hun baan behouden als de fabriek openblijft.
Het kabinet presenteert de staatssteun als onderdeel van een zogeheten maatwerkafspraak met de grootste CO2-uitstoter van Nederland. Momenteel ligt er een voorlopig akkoord. Later dit jaar moet een definitieve versie volgen. Maar de kritische kanttekeningen stapelen zich op. Meer dan honderd economen ontraden de subsidie omdat zij twijfelen aan de toekomstige levensvatbaarheid van een groen Tata Steel. Daarnaast zijn onafhankelijke adviseurs kritisch op het gebrek aan gezondheidsgaranties voor bewoners in de IJmond.
Verschillende fracties willen dat de miljardensubsidie pas definitief wordt toegekend als er duidelijkere normen liggen voor de uitstoot van schadelijke stoffen. PRO-Kamerlid Sjoukje van Oosterhout pleitte voor harde garanties, onafhankelijke metingen en scherpere limieten voor ultrafijnstof. “Dat plan ligt er helaas nog niet,” stelde zij vast.
Ook de PVV liet zich kritisch uit. Kamerlid Chris Jansen wil niet “klakkeloos instemmen” met de subsidiedeal. Hij eist meer zekerheid over gezondheidswinst en een terugbetaalclausule als Tata Steel alsnog uit Nederland vertrekt. “2 miljard euro is ontzettend veel geld waar ook veel andere dingen mee kunnen worden gedaan,” merkte hij op. Partij voor de Dieren en Volt wijzen de financiele steun sowieso af. PvdD-Kamerlid Ines Kostic noemde het bedrijf “calculerend en opportunistisch” en pleit voor maximaal toezicht in plaats van subsidiedeals.
Aan de rechterkant van het politieke spectrum overheerst een positievere toon. CDA, VVD en JA21 benadrukten het belang van werkgelegenheid en strategische onafhankelijkheid. VVD-Kamerlid Alisha Müller vergeleek Tata Steel met ASML en noemde de staalfabriek een potentieel “ankerbedrijf” voor de IJmond. JA21-Kamerlid Daniël van den Berg waarschuwde dat het wegjagen van Tata “de Nederlandse economie als geheel enorm veel pijn” zou doen.
D66-Kamerlid Felix Klos positioneerde zich tussen de kampen. Hij ziet waarde in een groene staalindustrie die bijdraagt aan de strategische autonomie van Europa. Toch vindt hij de voorlopige overeenkomst onvoldoende. Hij wil afdwingbare afspraken over zowel gezondheid als de daadwerkelijke overstap naar groene energiebronnen.
Klimaatminister Stientje van Veldhoven toonde begrip voor de zorgen in de Kamer. Zij erkende dat het voorlopige akkoord slechts een tussenstap is en beloofde hardere garanties in de definitieve versie. CDA-staatssecretaris Annet Bertram (Milieu) werkt aan scherpere doelen voor fijnstof, geur- en geluidsoverlast. Zij onderzoekt ook methoden om de uitstoot onafhankelijk te meten.
De onderhandelingen met Tata Steel lopen nog. Bovendien moet de Europese Commissie de staatssteun goedkeuren voordat het kabinet de miljardensubsidie officieel mag toekennen. Uiterlijk in september willen beide partijen een handtekening zetten onder de definitieve deal.
