Door: Redactie - 9 februari 2026 |
Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) stelt €600.000 beschikbaar voor de doorontwikkeling en opschaling van OmgevingsChat, een AI-assistent die overheden ondersteunt bij vragen over de Omgevingswet. Stichting Digitale Overheid, verantwoordelijk voor dit initiatief, vestigt zich per 1 februari 2026 op de Brightlands Smart Services Campus in Heerlen om verdere groei te realiseren.
Met de financiële steun van BZK richt Stichting Digitale Overheid zich op drie belangrijke doelen. Ten eerste verbeteren ze OmgevingsChat om professionals sneller en consistenter te helpen bij veelgestelde vragen over wet- en regelgeving. Daarnaast werken ze aan een landelijke uitrol, zodat meer overheden deze digitale tool stapsgewijs kunnen inzetten. Tot slot versterken ze het ecosysteem rond kennis en samenwerking, onder andere via Brightlands en regionale partners.
Dankzij deze impuls kan de AI-assistent OmgevingsChat een bredere impact maken. Gemeenten, provincies en waterschappen kampen vaak met complexe vraagstukken over de Omgevingswet. Hierbij biedt de tool directe antwoorden met verwijzing naar betrouwbare bronnen, wat tijd en moeite bespaart.
De Omgevingswet vormt een van de grootste stelselwijzigingen in decennia. Deze wet combineert regels over bouwen, wonen, natuur, water en milieu in één overzichtelijk kader. Echter, in de dagelijkse praktijk leidt dit tot talloze vragen bij overheden. Wat mag waar? Welke regels gelden precies? Hoe verhouden uitzonderingen zich tot elkaar?
OmgevingsChat, een slimme digitale assistent, helpt ambtenaren om snel duidelijkheid te krijgen. Het systeem verwijst naar specifieke wetgeving en ondersteunt zo bij het maken van afgewogen keuzes. Belangrijk is dat de tool geen besluiten neemt; de eindverantwoordelijkheid blijft altijd bij de medewerker. Daardoor blijft menselijke expertise leidend.
De ontwikkeling van deze AI-oplossing begon in Noord-Holland, zoals initiatiefnemer Hans Hoornstra uit Maastricht vertelt. “Tijdens een werkbezoek in de kop van Noord-Holland ontstond het idee. Vervolgens werkten we een eerste versie uit.” Een belangrijke versnelling kwam dankzij Bas Kooistra van De Friese Aanpak, die samenwerking zocht om de OmgevingsChat in de praktijk te testen.
In Friesland verfijnden ze de toepassing en deelden ze deze met andere overheden. Nu, met steun van BZK, groeit het project verder vanuit Limburg. De Friese Aanpak blijft betrokken, met name bij praktijkleren en het versnellen van succesvolle methoden. Hoornstra ziet deze reis als een voorbeeld van regionale samenwerking met landelijke impact.
De keuze voor de Brightlands Smart Services Campus in Heerlen is strategisch. Hier werken bedrijven, overheden, onderzoekers en studenten samen aan digitale innovaties en AI-oplossingen. OmgevingsChat wil dit netwerk niet alleen benutten, maar ook versterken door partnerships met kennisinstellingen zoals Zuyd Hogeschool en Universiteit Maastricht.
Per 1 februari 2026 start het team met drie medewerkers en een extern ontwikkelteam van het Utrechtse IGNE. Binnen een jaar verwacht men uit te breiden naar zes of zeven fte om aan de groeiende vraag te voldoen. Bovendien organiseert Stichting Digitale Overheid op 26 maart 2026 het symposium AI en de Leefomgeving op Brightlands, waar geïnteresseerden praktijkvoorbeelden en demonstraties kunnen zien.
