Door: Redactie - 10 augustus 2026 |
De onderhoudskosten bij woningcorporaties zijn de afgelopen jaren fors opgelopen, vooral doordat corporaties massaal oude woningen aanpakken. Dat concludeert branchevereniging Aedes na eigen onderzoek met dataspecialist Republiq. Tussen 2021 en 2024 groeiden de uitgaven aan onderhoud, woningverbetering en verduurzaming van 8,4 naar 12,1 miljard euro. Of overnames door private equity meespelen, blijft voorlopig een open vraag.
De aanleiding lag bij een alarmerend signaal van toezichthouder Autoriteit Woningcorporaties eerder dit jaar. Die stelde vast dat de onderhoudskosten uit de klauwen liepen: tussen 2018 en 2024 stegen de uitgaven met ruim 60 procent, van 4,1 naar 6,7 miljard euro. Dat ging meer dan twee keer zo snel als de bouwkosten, die in dezelfde periode met bijna 30 procent toenamen. De corporaties zagen die versnelling niet aankomen, wat de toezichthouder extra zorgen baart.
De corporaties wilden niet wachten op het eigen onderzoek van de toezichthouder, dat pas eind 2026 antwoorden moet geven. Samen met dataonderzoeksbureau Republiq namen ze daarom de periode 2021 tot en met 2024 onder de loep. In die jaren stegen de gezamenlijke uitgaven aan onderhoud, woningverbetering en verduurzaming met 44 procent, een nominale sprong die de sector deed opschrikken.
Aedes ziet een onevenredige spreiding in de leeftijd van het corporatiebezit. Rond de veertig jaar zit een duidelijke piek: woningen uit de jaren tachtig zijn het talrijkst. Verderop dient zich een tweede, dikkere golf aan met huizen uit de jaren vijftig en zestig. “Een relatief groot deel van de woningvoorraad komt tegelijk aan bij een duur moment in de cyclus”, aldus de branchevereniging. Hoe meer oude woningen een corporatie beheert, hoe hoger de onderhoudskosten. Republiq becijferde dat elk extra bouwjaar de uitgaven met 25 euro per maand per woning opdrijft.
Bijna de helft van de stijging, zo’n 19 procent, komt volgens het onderzoek van branchevereniging Aedes op het conto van inflatie: duurdere materialen en oplopende arbeidskosten. Daar hebben corporaties nauwelijks grip op. De rest van de opgelopen onderhoudskosten laat zich verklaren door keuzes die de sector zelf maakt. Planmatig onderhoud is goed voor 7 procent van de groei, investeringen in woningverbetering voor nog eens 10 procent. Die twee posten verklaren samen grotendeels de resterende stijging.
Ook de verduurzaming stuwt de onderhoudskosten. Om woningen te verduurzamen moeten corporaties vaak groot onderhoud naar voren halen, bijvoorbeeld door daken eerder te vervangen. Uit de Aedes-benchmark 2025 bleek al dat het aantal ingrepen boven de 10.000 euro per woning duidelijk toeneemt.
Juist die eigen keuzes maken de discussie over de onderhoudskosten ingewikkeld. Een hoger kwaliteitsniveau, denk aan luxere badkamers, jaagt de uitgaven verder op. Daarnaast pakken verduurzamingsprojecten vaak complexer uit dan vooraf ingeschat. Voor de sociale woningbouw betekent dat vooral: meer grip krijgen op de instandhoudingskosten, terwijl de investeringscapaciteit al jaren onder druk staat en de opgave groot blijft.
Een laatste factor waar Aedes naar wijst, is een “toenemende marktconcentratie”. Ook de Autoriteit Woningcorporaties onderzoekt die theorie. De toezichthouder kijkt naar de rol van private-equityfirma’s, die in rap tempo onderhoudsbedrijven overnemen die voor de corporatiesector werken. Dat levert volgens de toezichthouder “zowel kansen als risico’s” op. “Als meerdere ketenpartners onder dezelfde holding vallen, zorgt dit voor een sterke afhankelijkheid”, waarschuwde de Autoriteit. “Afhankelijkheid van enkele partijen kan bovendien een prijsopdrijvend effect hebben.” Of private equity de onderhoudskosten daadwerkelijk opdrijft, viel volgens de toezichthouder in januari niet vast te stellen.
Aedes erkent dat het onderzoek niet alle vragen beantwoordt. “Een deel van de stijging is nog niet eenduidig te verklaren.” Toch is de boodschap voor de sector helder: zonder grip op de onderhoudskosten komt de toch al krappe investeringsruimte verder in het gedrang. De cijfers van Republiq geven corporaties in elke geval een scherper beeld van waar het geld naartoe gaat, in afwachting van het bredere onderzoek van de toezichthouder.
