Door: Redactie - 10 februari 2026 |
De provincie Zuid-Holland heeft op 29 januari 2026 de uitkomsten van een reeks pilotonderzoeken naar PFAS-verontreiniging in de bodem openbaar gemaakt. Deze studies, gericht op het in kaart brengen van mogelijke risico’s voor de volksgezondheid, tonen aan dat PFAS op vrijwel alle onderzochte locaties slechts in lage concentraties aanwezig is. Volgens de provincie vormen deze gehalten geen bedreiging voor bewoners of het milieu. Op een paar plekken zijn hogere concentraties gevonden, maar ook daar zijn geen directe gevaren vastgesteld.
In 2024 liet Zuid-Holland een uitgebreide inventarisatie uitvoeren om potentiële bronnen van PFAS-verontreiniging te identificeren. Hieruit kwam naar voren dat er in de provincie zo’n 1.617 locaties zijn waar deze stoffen mogelijk in de bodem terechtgekomen zijn, denk aan industrieterreinen, brandweerkazernes en oude stortplaatsen.
Van deze locaties werden er 90 als risicovol bestempeld, waarbij de kans op verontreiniging hoger werd ingeschat. Om een beter beeld te krijgen, zijn op 24 van deze plekken pilotonderzoeken uitgevoerd, met metingen vooral in openbare gebieden tussen de vermoedelijke bron en kwetsbare zones zoals woonwijken, volkstuinen of drinkwaterwingebieden. Hoewel de inventarisatie enkele grote steden zoals Leiden en Rotterdam uitsloot (deze voeren zelf vergelijkbare studies uit) geeft het project een eerste indruk van de situatie in de provincie.
De resultaten van de pilotonderzoeken zijn overwegend geruststellend. Op bijna alle onderzochte plekken bleek PFAS slechts in lage concentraties in de bodem aanwezig te zijn, zonder dat dit risico’s voor de volksgezondheid oplevert. Dit betekent dat op deze locaties geen verdere actie nodig is, wat een opluchting is voor zowel bewoners als beleidsmakers.
nspecteurs troffen op twee specifieke locaties hogere concentraties aan, boven de indicatieve niveaus voor ernstige verontreiniging. Het ging om een transportbedrijf in Alblasserdam en een brandweerkazerne in Zwijndrecht. Toch blijft de impact beperkt, doordat de vervuiling plaatselijk is en zich niet in de nabijheid van kwetsbare objecten bevindt. Hierdoor vormt ook dit geen direct gevaar, maar het benadrukt wel de noodzaak van gerichte monitoring op dit soort risicoplekken.
Naast bodemonderzoek werd, waar mogelijk, ook het slootwater in de omgeving getest op PFAS. Bij een locatie in Spijkenisse, nabij een brandweerkazerne, bleek het water in een sloot mogelijk een risico te vormen als het gebruikt wordt voor het besproeien van moestuinen. De betrokken gemeente en bewoners zijn hierover geïnformeerd, zodat zij gepaste voorzorgsmaatregelen kunnen nemen.
Elders werden wisselende PFAS-gehalten in het oppervlaktewater gemeten, wat vraagt om voortdurende monitoring van deze wateren. Gemeenten en de GGD zijn op de hoogte gesteld en zullen gebruikers informeren wanneer dat nodig is. Dit laat zien hoe complex de problematiek rondom PFAS is, waarbij niet alleen de bodem, maar ook het water een rol speelt in de totale risicobeoordeling.
De provincie Zuid-Holland neemt de leiding in het verder uitwerken van de PFAS-bodemopgave, met als doel om uiterlijk in 2030 een volledig overzicht te hebben van de situatie. Hierbij wordt de methode uit de pilotonderzoeken voortgezet, met focus op openbare gebieden tussen bronnen en kwetsbare locaties. Tegelijkertijd richten onderzoekers extra aandacht op blusschuimlocaties, waar zij vaak hogere concentraties aantreffen. Ook onderzoeken zij oppervlaktewater extra, omdat dit een belangrijke rol speelt in de verspreiding van deze stoffen.
De nieuwe onderzoeken starten nog dit jaar en zullen meerdere jaren in beslag nemen, gezien de omvang van de opgave. Voor meer informatie over de stand van zaken verwijst de provincie naar de GS-brief en bijlage over PFAS-bodemprojecten. Daarnaast is aanvullende achtergrond te vinden op de speciale PFAS-pagina van Zuid-Holland.
