De bouwplaats van de toekomst werkt met data

De bouwsector staat bekend om fysieke kracht en indrukwekkende constructies, maar de echte revolutie vindt tegenwoordig plaats op de achtergrond. Waar projecten voorheen werden gestuurd op basis van handmatige rapportages en inschattingen, neemt digitale aansturing nu het voortouw. Slimme technologieën zorgen ervoor dat een bouwplaats niet langer een verzameling losse onderdelen is, maar een communicerend geheel. Dit biedt kansen om de efficiëntie te verhogen en faalkosten drastisch te verlagen.

Wie denkt dat digitalisering alleen over software op kantoor gaat, heeft het mis. Juist op de actieve bouwplaats maakt het Internet of Things het verschil. Door objecten en machines uit te rusten met sensoren, ontstaat een netwerk dat continu informatie deelt. Dit varieert van de locatie van duur materieel tot de temperatuur van drogend beton. Het handmatig controleren van deze zaken is tijdrovend en foutgevoelig, terwijl een sensor simpelweg een seintje geeft wanneer een specifieke waarde is bereikt.

Een grote ergernis in de bouw is het zoeken naar gereedschap of materieel dat ergens op een uitgestrekt terrein staat. Met slimme trackers is dit verleden tijd. Beheerders zien op hun scherm precies waar elke kraan, graafmachine of trilplaat zich bevindt. Dit voorkomt diefstal, maar optimaliseert ook het gebruik. Een dergelijke bezuiniging op infrastructuur en zoekuren levert direct geld op. Als een machine ergens onnodig stilstaat, kan deze bovendien direct worden ingezet op een plek waar hij harder nodig is.

Logistiek en snelheid

Ook de logistiek rondom de bouwplaats profiteert van deze verbondenheid. Just-in-time leveringen zijn cruciaal op krappe locaties in de binnenstad. Door transportmiddelen te koppelen aan het netwerk van de bouwplaats, weet de uitvoerder precies wanneer een vrachtwagen met prefab elementen de hoek om komt rijden. De kraan kan alvast in positie worden gebracht en het personeel staat klaar. Geen wachttijden, geen opstoppingen in de straat, maar een vloeiende beweging die de snelheid van het project bevordert.

Veiligheid blijft het belangrijkste thema binnen de sector. Sensoren kunnen hierin een preventieve rol spelen. Denk aan wearables voor medewerkers die waarschuwen wanneer zij zich in een gevarenzone bevinden of wanneer er gevaarlijke stoffen in de lucht hangen. Het monitoren van de omgeving stopt niet wanneer de werkdag eindigt. Slimme systemen houden de stabiliteit van constructies of het waterpeil in de gaten en slaan alarm bij afwijkingen. Dit voorkomt incidenten die niet alleen gevaarlijk zijn, maar ook voor vertragingen kunnen zorgen.

Kwaliteit door monitoring

Daarnaast biedt het op afstand monitoren van materialen nieuwe kwaliteitsstandaarden. Het uitharden van beton is daar een goed voorbeeld van. In plaats van te gokken of te werken met standaardtabellen, vertellen sensoren in de bekisting exact wanneer de gewenste sterkte is bereikt. Hierdoor kan de bekisting vaak eerder worden verwijderd, wat de doorlooptijd van de ruwbouw aanzienlijk verkort. Je werkt niet meer op basis van aannames, maar op basis van harde feiten uit het veld.

De bouw moet verduurzamen en data is daarbij een onmisbaar hulpmiddel. Door het energieverbruik van tijdelijke installaties op de bouwplaats te meten, kunnen pieken worden opgevangen en verspilling worden tegengegaan. Dit is niet alleen goed voor het milieu, maar scheelt ook direct in de kosten. Ook na de oplevering blijft de rol van data groot. Slimme gebouwen geven zelf aan wanneer een lift onderhoud nodig heeft of wanneer de luchtfilters vervangen moeten worden.