Door: Redactie - 11 maart 2026 |
Het monumentale station Vught verhuist binnenkort dertien meter naar het oosten. Het stationsgebouw uit 1868, inclusief de historische kelder, moet plaatsmaken voor de verdiepte ligging van het spoor. Alliantie Vught Verdiept bereidt de complexe operatie voor, waarbij het rijksmonument millimeter voor millimeter naar zijn nieuwe positie rolt. De voorbereidende werkzaamheden starten in mei 2026.
Het klinkt bijna onwerkelijk: een compleet gebouw met kelder over de grond schuiven. Toch is dat precies wat er gaat gebeuren in Vught. Om ruimte te creëren voor de verdiepte spoortunnel moet het stationsgebouw wijken. De Alliantie Vught Verdiept, een samenwerkingsverband tussen Van Hattum en Blankevoort, Boskalis Nederland en ProRail, koos ervoor het monument niet te slopen maar te behouden. Een opmerkelijke keuze die laat zien hoeveel waarde alle betrokken partijen hechten aan het erfgoed van de gemeente.
De verplaatsing van het historische stationsgebouw vergt een ingenieus technisch plan. Eerst storten bouwers in de kelder een zware betonvloer die als een soort dienblad het hele gebouw draagt. Op de nieuwe locatie, dertien meter oostwaarts, bouwen ze een volledig nieuwe fundering. Vervolgens rolt een zogeheten transportbank het station Vught millimeter voor milimeter naar zijn definitieve plek. Volgens de planning vindt de daadwerkelijke verschuiving na de zomer van 2026 plaats. De operatie duurt slechts één dag, al gaan daar maanden voorbereiding aan vooraf.
De kelder onder het Vughtse station draagt een bijzonder zwaar verhaal. Tijdens de Tweede Wereldoorlog ontsnapten gevangenen via deze kelder aan de bezetter. Met de nabijheid van Kamp Vught veranderde het station destijds in een plek voor transporten van duizenden gevangenen en Joden. Wethouder Mark du Maine noemt het behoud van de kelder daarom extra waardevol: “Het station vertelt een deel van ons verhaal. Het is waardevol dat we dit soort erfgoed in ere kunnen houden, ook als er grote infrastructurele veranderingen nodig zijn.” De vergunningaanvraag voor de verplaatsing van het rijksmonument ligt inmiddels bij de gemeente, die deze toetst aan de strenge regels voor rijksmonumenten.
Station Vught opende in 1868 aan het Staatsspoor Utrecht-Boxtel. Het dorp bestond in die tijd vooral uit bierbrouwerijen en leerlooierijen. Aan het eind van de negentiende eeuw nam het goederenvervoer flink toe door de komst van fabrieken. Het station speelde een belangrijke rol in het transport van goederen en kolen en stimuleerde de lokale economie. Na de oorlog groeide het station opnieuw uit tot een druk knooppunt. In de jaren vijftig en zestig knapten overheden de omgeving op. Na de sluiting van de loketten in 2003 kreeg het gebouw een functie als kantoorruimte. Die bestemming keert terug na de verplaatsing.
Op de nieuwe locatie krijgt het stationsgebouw gezelschap van een modern reizigersknooppunt. Reizigers stappen straks uit op een verdiept gelegen eilandperron, bereikbaar via trap of lift. Aan beide zijden van het station komen nieuwe fietsenstallingen. Daarnaast legt de alliantie een groene omgeving aan met verbeterde fiets- en loopverbindingen tussen oost en west. Het project Vught Verdiept combineert zo historisch erfgoed met hedendaags comfort. Of de ambitieuze planning standhoudt, moet de komende maanden blijken. Maar één ding staat vast: het monumentale station in Vught krijgt een tweede leven op een nieuwe plek.
