Door: Redactie - 21 januari 2026 |
In het najaar van 2025 laten architectenbureaus een gematigd positief beeld zien als het gaat om de marktsituatie, zo blijkt uit de recente BNA Conjunctuurmeting uitgevoerd door Panteia in opdracht van de Koninklijke Bond van Nederlandse Architectenbureaus (BNA). Vier op de tien bureaus beoordelen de huidige situatie als goed, terwijl de helft spreekt van een redelijke stand van zaken. Dit stabiele beeld, dat vergelijkbaar is met het voorjaar van 2025, wijst op een voorzichtig herstel in de sector. Toch zijn er nog altijd uitdagingen, zoals trage vergunningverlening en toenemende regeldruk, die de vooruitgang van veel architectenbureaus belemmeren.
De marktsituatie voor architectenbureaus toont een gematigd optimisme. Ongeveer 40 procent van de bureaus noemt de huidige situatie goed, terwijl 50 procent deze als redelijk inschat. Dit beeld is vrijwel ongewijzigd ten opzichte van eerder dit jaar. De productie laat echter een gemengd resultaat zien. Bij 27 procent van de bureaus nam de productie toe in de afgelopen drie maanden, maar een even groot deel zag juist een daling.
Daarnaast ondervindt een aanzienlijk deel, namelijk 63 procent, belemmeringen in hun werk. Dit percentage is sinds het voorjaar van 2022 stabiel. Een veelgenoemd probleem is de trage vergunningverlening door gemeenten. Ook stagnatie bij ontwikkelende partijen speelt een grote rol in de ervaren hinder.
De gemiddelde werkvoorraad bij architectenbureaus is in het najaar van 2025 gedaald naar 4,9 maanden. Dit is een lichte afname vergeleken met de 5,3 maanden in het voorjaar. Slechts een vijfde van de bureaus noemt hun werkvoorraad groot. Daarentegen vindt 29 procent de voorraad juist klein.
Deze daling kan wijzen op een voorzichtige terughoudendheid in de markt. Toch blijft de situatie voor veel bureaus werkbaar, al verschilt dit sterk per bedrijfsgrootte en regio. Vooral kleinere bureaus lijken kwetsbaarder voor schommelingen in opdrachten.
Als we vooruitkijken, zijn de verwachtingen bij architectenbureaus voorzichtig positief. Voor het vierde kwartaal van 2025 verwacht 30 procent een toename in nieuwe opdrachten. Over het hele jaar gerekend, voorziet 38 procent een stijging vergeleken met 2024. Dit optimisme bouwt voort op een trend die sinds 2023 zichtbaar is.
Ook de omzetverwachtingen zijn hoopvol. Bijna 39 procent van de bureaus verwacht een stijging in 2025, terwijl slechts 20 procent een daling voorziet. Opvallend is dat 40 procent hogere tarieven verwacht, zonder dat er bureaus zijn die een daling voorspellen. Het personeelsbestand blijft naar verwachting stabiel, al verwacht een vijfde groei.
De aard van opdrachten verschuift bij veel architectenbureaus. Er is een groeiende vraag naar transformatie, renovatie en hergebruik. Ook verduurzaming staat hoog op de agenda. Opdrachtgevers zoals projectontwikkelaars worden gezien als een belangrijke groeimarkt.
Daarnaast zijn woningbouw en gemengde projecten sectoren waar de vooruitzichten het meest positief zijn. Dit zijn traditioneel sterke markten voor veel bureaus. Tegelijkertijd is de helft van de bureaus niet actief in sectoren zoals zorg en onderwijs. Dit toont aan dat de focus per bureau sterk kan verschillen.
Een ander belangrijk thema is de toenemende regeldruk. Veel bureaus ervaren hinder van vergunningverlening en milieuregelgeving. Ook bezwaarprocedures vormen een obstakel. Ruim zes op de tien bureaus besteden minstens 10 procent van hun tijd aan administratieve lasten.
Bij bijna een kwart is dat zelfs 20 procent of meer. Vooral kleinere bureaus die werkzaam zijn in de architectuur voelen deze last relatief zwaar. Maar liefst 71 procent verwacht dat de regeldruk de komende twee jaar verder zal toenemen. Dit kan de groei in de sector verder beperken.
Deelname aan aanbestedingen verschilt sterk per bureau. Vier op de tien bureaus doen mee aan Europese of Nederlandse aanbestedingen. Bij bureaus met vijf of meer fte ligt dit percentage op 81 procent. Bij kleinere bureaus is dat slechts 22 procent.
Redenen om niet deel te nemen zijn onder meer een gebrek aan capaciteit en hoge kosten. Gemiddeld komt 8 procent van de omzet uit aanbestedingen. Bij grotere bureaus ligt dit aandeel op 16 procent, terwijl het bij kleinere bureaus slechts 5 procent is.
Dit artikel delen op je eigen website? Geen probleem, dat mag. Meer informatie.
