Door: Redactie - 4 augustus 2026 |
De Nederlandsche Bank trekt aan de bel: zonder een beter investeringsklimaat komen de bouwambities voor huurwoningen niet van de grond. Uit nieuw onderzoek van de toezichthouder blijkt dat beleggers zich terugtrekken en dat er jaarlijks miljarden aan kapitaal ontbreken. Voor ontwikkelaars en aannemers die op nieuwe opdrachten rekenen, is dat investeringsklimaat geen abstractie maar een directe voorwaarde voor werk.
Dat stelt De Nederlandsche Bank (DNB) na onderzoek naar de financiering van private huurwoningen. Het woningtekort speelt al jaren en de bevolking blijft naar verwachting groeien. De overheid wil de woningbouw daarom versnellen tot honderdduizend woningen per jaar, waarvan een flink deel in de huursector belandt. DNB waarschuwt dat het huidige investeringsklimaat die ambitie in de weg zit. Buitenlandse beleggers hebben zich de afgelopen jaren teruggetrokken van de Nederlandse nieuwbouwmarkt, mede door hogere rentes belastingwijzigingen en strengere huurregels. Ook particuliere investeerders zijn voorzichtiger geworden en verkopen sinds 2023 meer huurwoningen dan ze aankopen. Het aanhoudende woningtekort maakt die terugtrekkende beweging extra pijnlijk.
De cijfers maken de opgave concreet. DNB schat dat er jaarlijks veertig miljard euro nodig is voor de bouw van honderdduizend woningen. Ongeveer 6,4 miljard daarvan gaat naar nieuwe private huurwoningen, dus woningen buiten de corporatiesector. In 2025 staken Nederlandse institutionele beleggers ongeveer 3,6 miljard euro in dit segment, ruim de helft van wat er per jaar nodig is. De rest van het benodigde kapitaal blijft dus liggen. De centrale bank constateert dat de publieke en private investeringen samen structureel achterblijven. Particuliere verhuurders verkopen mede door box 3 en andere fiscale wijzigingen inmiddels liever hun bezit dan dat zij nieuw bijbouwen. Zonder extra kapitaal dreigt een tekort voor de beoogde nieuwbouw, en dat maakt het investeringsklimaat tot een acuut probleem voor iedere partij die op een gevulde orderportefeuille rekent.
Volgens DNB verbetert het investeringsklimaat pas echt als beleggers meer beleidszekerheid krijgen. Regelgeving die jaar op jaar verandert, schrikt langjarige investeerders af, want zij rekenen met rendementen over tientallen jaren. De toezichthouder pleit daarom voor voorspelbare regels en een heldere langetermijnvisie op de huurmarkt. Ook de regulering van de middenhuur verdient volgens DNB een kritische blik. Een zwaardere weging van de woningwaarde binnen de huurprijsregeling kan belemmeringen voor investeringen wegnemen zonder huurders in de kou te zetten. Voor wie dagelijks in de woningbouw actief is, betekent een stabiel investeringsklimaat vooral dat projecten sneller starten en de financiering eerder rondkomt.
DNB wijst ook nadrukkelijk naar de gemeenten. Die stellen regelmatig bovenwettelijke eisen aan woningbouwprojecten, boven op de landelijke regels. Denk aan hogere percentages betaalbare woningen of extra kwaliteitseisen per project. Hoe goed bedoeld ook deze eisen maken plannen duurder en trager, en ze vergroten de onzekerheid voor financiers. Als gemeenten die aanvullende eisen terugdringen, kunnen projecten makkelijker doorgang vinden. Voor bouwbedrijven en ontwikkelaars vertaalt die traagheid zich nu al in stilstand en oplopende plankosten. De boodschap van de centrale bank is onmiskenbaar. Een gezond investeringsklimaat vraagt om samenspel tussen het Rijk, gemeenten en de markt. Gebeurt dat niet, dan blijft de belofte van honderdduizend woningen per jaar vooral een papieren streven en wordt de druk op de bouwsector alleen maar groter.
