Door: Redactie - 19 maart 2026 |
Op het Koningsplein Tilburg is de bouw begonnen van twee grote wooncomplexen binnen het project Koningswei. In totaal verrijzen hier 364 woningen, ontworpen door LEVS architecten en awg architecten. Het ooit als lelijkste plein van Tilburg bestempelde gebied ondergaat daarmee een ingrijpende metamorfose. Een groen ingerichte openbare ruimte moet het versteende karakter definitief doorbreken.
Het Koningsplein Tilburg draagt al decennia een weinig flatteuze reputatie. Bewoners en bezoekers klaagden jarenlang over het kale, versteende karakter van het plein. Daar komt nu verandering in. Ontwerpbureau ZUS tekende een plan voor een nieuw groen plein bovenop een parkeerdek, een zogenaamde weide die het hart van het project vormt. De stalen pergola die architect Jo Coenen in de jaren negentig ontwierp, blijft behouden. Het bouwwerk krijgt een tweede leven als begroeide structuur binnen de nieuwe Koningswei. De naam van het project verwijst overigens naar de voormalige volkswijk die hier ooit stond.
De twee wooncomplexen bakenen het vergroende plein aan twee zijden af. Aan de zuidkant verrijst De Weidewachter, een ontwerp van awg architecten in rode baksteen. Dit gebouw combineert een centraal gepositioneerde toren met een ringvormig blok rond een groene binnenhof. Bewoners en bezoekers bereiken die binnenhof via drie poorten in het blok. Het geheel ademt een stedelijk maar tegelijk uitnodigend karakter.
Aan de andere zijde van het Tilburgse plein bouwt men De Hoogwachter, naar ontwerp van LEVS architecten. Dit complex kenmerkt zich door lichtgekleurde baksteen en witte gevelbanden. Verdiepingshoge ramen en open hoeken geven het gebouw een transparante uitstraling. De Hoogwachter staat deels op de bestaande ondergrondse parkeergarage en neemt de inrit op in de gevel. Bijzonder is dat het complex aansluit op de bestaande lijn en het hoogteprofiel van de naastgelegen Katterug, het kernwandgebouw dat Van den Broek en Bakema in 1975 realiseerden.
Beide gebouwen op het Koningsplein Tilburg passen een grijswatersysteem toe. Dit systeem hergebruikt onder meer douchewater, waardoor bewoners aanzienlijk minder drinkwater verbruiken. LEVS architecten meldt dat het systeem als voorbeeld gaat dienen voor andere locaties in de stad. In een tijd waarin waterbesparing hoog op de agenda staat, is dat een welkome ontwikkeling. De gemeente Tilburg investeert al langer in duurzame stedelijke vernieuwing, en dit project sluit daar naadloos op aan.
De weg naar de huidige bouwstart was lang. Al bijna twintig jaar geleden startten de eerste verkenningen voor een mogelijke transformatie van het weinig geliefde plein. De voorbereidingen voor de daadwerkelijke bouw duren inmiddels twee jaar. Voor de realisatie sloopte men een langgerekt blok aan de Piusstraat. Het Koningsplein Tilburg ontstond begin jaren zeventig, nadat de gemeente een aantal straten van de voormalige volkswijk Koningswei (waaronder de Oranjestraat en de Anna Pawlownastraat) had gesloopt. Van den Broek en Bakema maakten destijds het stedenbouwkundig plan. Sindsdien verrezen rond het plein onder meer twee bibliotheken en het Kunstcluster van Jo Coenen.
Tussen de nieuwe Hoogwachter en de bestaande bebouwing komt een open doorgang voor voetgangers en fietsers. Zo ontstaat een extra verbinding tussen de Koningswei en de omliggende straten. De initiatiefnemers verwachten dat het volledige project in 2029 gereed is.
