Door: Redactie - 6 november 2026 |
De woningbouwambitie van de Metropoolregio Amsterdam lijkt op papier ruim haalbaar: de nieuwste Monitor Plancapaciteit telt tot 2030 minstens 47.000 en mogelijk 77.000 nieuwe woningen. Toch is het onzeker of de dertig MRA-gemeenten de jaarlijkse doelstelling van 17.500 woningen ook echt gaan realiseren, want een groot deel van de plannen staat nog in potlood en moet eerst een hardere status krijgen.
Van de geplande 47.000 tot 77.000 nieuwe woningen heeft volgens de provincies Noord-Holland en Flevoland slechts een deel de hardste planstatus. Zo’n 47.000 woningen voor de periode 2027-2030 staan als ‘onherroepelijk’ geregistreerd, en voor nog eens 30.000 is er reëel zicht omdat ze al zijn ‘vastgesteld met uitwerkingsplicht’. Tellen de MRA-gemeenten alleen deze twee categorieën, dan komt de woningbouwambitie uit op minstens 12.000 en mogelijk ruim 19.000 woningen per jaar, nog altijd lager dan de beoogde 17.500 als je die als ondergrens neemt. Veel hangt af van de snelheid waarmee bestuurders de tweede schijf van 30.000 woningen defnitief maken. Pas dan blijkt of de regio haar woningbouwambitie ook echt in de praktijk haalt.
Opvallend is dat liefst 36.000 andere nieuwbouwwoningen in de monitor nog als ‘zacht’ staan geregistreerd. Deze woningen liggen nog ter voorbereiding bij gemeenten, projectontwikkelaars en woningcorporaties. Gezien de gemiddelde doorlooptijd van planfase tot oplevering, al snel vier tot zeven jaar, is de kans klein dat gemeenten deze potloodplannen al voor 2030 realiseren. Voor de korte termijn steunt de ambitie van de regio dus vooral op de twee hardere categorieën, en pas op langere termijn kunnen de zachte plannen een rol spelen bij de woningbouwambitie van de MRA.
De cijfers komen uit de vernieuwde Monitor Plancapaciteit, een instrument van de provincies dat voor het eerst in een jaar is bijgewerkt. Databureau Clappform nam de klus onlangs over en bundelde de gegevens van ruim 3.805 woningbouwplannen in Noord-Holland en Flevoland, te raadplegen via plancapaciteit.nl. Van alle plannen voor de periode 2026-2045 ligt 74 procent in de Metropoolregio Amsterdam, goed voor 2.822 afzonderlijke bouwplannen. Amsterdam is met afstand de koploper, gevolgd door Haarlemmermeer, Zaanstad, Almere en Haarlem. Opvallend is de groeispurt van Ouder-Amstel, waar de plancapaciteit van bijna 9.600 woningen groter is dan het huidige aantal woningen in de gemeente zelf. De hardste plannen liggen in Almere, Diemen, Lelystad, Uithoorn en Wormerland, de zachtste in Amstelveen, Blaricum, Heemskerk, Heemstede en Landsmeer. Die spreiding is relevant voor de woningbouwambitie van de hele regio, want in Amsterdam ligt het zwaartepunt van de plannen.
Ruim de helft van de nieuwbouw in de metropoolregio is gepland in transformatiegebieden, zoals Haven-Stad in Amsterdam en de Achtersluispolder in Zaanstad. Acht van de tien geplande woningen zijn appartementen, terwijl de transformatie van kantoren en fabriekspanden tot woningen nog nauwelijks van de grond komt. Qua segment blijft vooral de sociale woningbouw fors vertegenwoordigd: 34 procent van de bekende plancapaciteit is sociale huur, tegenover 9 procent dure koop en 7 procent middenhuur. Voor een derde van de woningen is het segment nog onbekend. Dat planmakers gedurende het planproces vooral de duurdere koopwoningen opschroeven, maakt de uiteindelijke woningbouwambitie van de regio extra lastig te peilen. Wie de woningbouw in de MRA volgt, merkt dat deze cijfers ook de bredere bouweconomie van de regio raken.
Dit artikel delen op je eigen website? Geen probleem, dat mag. Meer informatie.
Onafhankelijk nieuwsplatform voor de bouw in Nederland en België. Dagelijks bouwnieuws, achtergronden, projecten en de complete bouwagenda.
