Door: Redactie - 11 november 2026 |
Bijna een kwart van de Nederlandse bedrijven heeft het afgelopen jaar investeringen uitgesteld of volledig geschrapt, blijkt uit de nieuwste Conjunctuurenquête Nederland. Voor de bouwsector vallen de cijfers relatief gunstig uit: bouwinvesteringen worden minder vaak stopgezet dan in de horeca, industrie of vastgoed. Toch blijft onzekerheid over beleid en regelgeving de grootste rem op nieuwe plannen, terwijl personeel bijna net zo belangrijk is als technologie.
Van alle Nederlandse bedrijven stelde 14,1% in de afgelopen twaalf maanden geplande investeringen uit, zag 2,5% er helemaal van af en combineerde 7,6% beide. 10% had in die periode geen investeringsplannen. In de bouwnijverheid liggen de cijfers voor bouwinvesteringen duidelijk lager: 12,8% van de bouwbedrijven stelde bouwinvesteringen uit, 3,1% zag ervan af en 2,6% deed beide, terwijl 74,7% vasthield aan de oorspronkelijke plannen. Dat steekt gunstig af tegen andere sectoren: in de verhuur en handel van onroerend goed werd 36,5% van de investeringen uitgesteld, in de horeca 23,7% en in de industrie 18,6%. Daarmee is de bouw een van de weinige bedrijfstakken waar bouwinvesteringen overeind blijven, ondanks de negatieve stemming in de rest van het bedrijfsleven.
Landelijk ervaart ruim 48% van de ondernemers belemmeringen bij het investeren. Financiële beperkingen (17%) en onzekerheid over toekomstig economisch beleid of regelgeving (14%) worden daarbij het vaakst genoemd. In de bouwnijverheid ligt die volgorde net anders: onzekerheid over beleid en regelgeving is met 16,1% de belangrijkste belemmering voor bouwinvesteringen, ruim voor een tekort aan personeel (11,7%), beperkingen door bestaande regelgeving en vergunningen (8,4%) en onvoldoende vraag (8%). Financiële beperkingen scoren in de bouw met 6,2% juist het laagst van alle onderzochte sectoren. Ondernemers in de vastgoedsector lopen tegen een ander obstakel aan: 52,2% noemt beperkingen door regelgeving, vergunningen of infrastructuur als grootste drempel, veruit het hoogste percentage van alle bedrijfstakken.
Waar bedrijven landelijk het vaakst investeren in technologie, zoals digitalisering of automatisering (46,5%), ligt dat percentage in de bouw lager: 33,9% noemt technologie als belangrijkste doel van hun bouwinvesteringen om toekomstbestendig te blijven. Personeel volgt op de voet met 28,4%, opvallend hoog vergeleken met de meeste andere sectoren, wat rechtstreeks samenhangt met de aanhoudende krapte op de bouwarbeidsmarkt. Duurzaamheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen scoort in de bouw 18,2%, en productinnovatie of research en development blijft steken op 7,8%, beduidend lager dan in de industrie, waar 26,2% daarop inzet. Daarmee verdelen bouwinvesteringen zich breder over meerdere doelen dan in sectoren die vrijwel uitsluitend op technologie koersen.
Het landelijke ondernemersvertrouwen bleef aan het begin van het vierde kwartaal van 2026 steken op min 5,3, hetzelfde niveau als een kwartaal eerder. Ondernemers zijn iets minder negatief over de verwachtingen voor de komende drie maanden (min 4,0) dan over de ontwikkeling in de afgelopen drie maanden (min 6,6). Het tekort aan arbeidskrachten blijft daarbij, net als een kwartaal eerder, de belangrijkste belemmering voor de bedrijfsvoering: 32% van alle bedrijven noemt dit probleem, tegen 33% een kwartaal eerder. Voor de bouw, waar personeel al jaren schaars is, is dat weinig verrassend. Toch laten de cijfers zien dat de sector er beter dan gemiddeld in slaagt om bouwinvesteringen vast te houden, ondanks de aanhoudende druk op de arbeidsmarkt en de onzekerheid over regelgeving. De cijfers komen uit de Conjunctuurenquête Nederland van oktober 2026, een gezamenlijke meting van CBS, KVK, het Economisch Instituut voor de Bouw, MKB-Nederland en VNO-NCW.
Dit artikel delen op je eigen website? Geen probleem, dat mag. Meer informatie.