Door: Redactie - 7 oktober 2026 |
De versterkte Afsluitdijk is sinds vandaag voorzien van een nieuw gemaal dat waterafvoer tussen het IJsselmeer en de Waddenzee aanzienlijk vergroot. Minister Vincent Karremans van Infrastructuur en Waterstaat nam het gemaal en de bijbehorende spuisluizen in Den Oever officieel in gebruik. Het sluitstuk van een jarenlang waterbouwproject van Rijkswaterstaat moet Nederland beter beschermen tegen hoogwater vanuit zee, nu de zeespiegel gestaag stijgt.
Bouwconsortium Levvel, een samenwerking van Van Oord, BAM en Rebel, werkte in opdracht van Rijkswaterstaat aan de volledige lengte van de dijk: 32 kilometer. Naast het gemaal kwamen er nieuwe keersluizen in Den Oever en Kornwerderzand en een vismigratierivier. Meer achtergrond over de aanpak staat op de projectpagina van Rijkswaterstaat.
De ingebruikname van het gemaal en de spuisluizen vormt het sluitstuk van een van de grootste waterbouwprojecten die Nederland de afgelopen jaren uitvoerde. Honderden ingenieurs, techici en uitvoerders werkten mee aan de bouw. Volgens Karremans schrijft de Afsluitdijk, 94 jaar na voltooiing, opnieuw geschiedenis als icoon van hightech waterbeheer.
Het gemaal in Den Oever telt 6 pompen met een gezamenlijke capaciteit van 275 kubieke meter water per seconde. Samen met de nieuwe spuisluizen is de afvoercapaciteit van de Afsluitdijk met 45% toegenomen. Spuien, het laten wegstromen van water onder vrij verval, blijft de voorkeursmethode, maar door de stijgende zeespiegel kan dat steeds minder vaak. Springt het peil toch te hoog op, dan nemen de pompen van het gemaal het over en voeren ze het overschot af naar de Waddenzee.
De oude spuisluizen bij Kornwerderzand en Den Oever dateerden uit 1932 en hadden het einde van hun technische levensduur bereikt. Onderzoek van Rijkswaterstaat wijst uit dat uitbreiding van de spuicapaciteit de meest voor de hand liggende eerste stap was. Vanaf 2045 is naar verwachting opnieuw extra pompcapaciteit nodig om voldoende water van het IJsselmeer naar de Waddenzee te krijgen. Een volgend gemaal lijkt dan ook niet uit te sluiten, al moet die beslissing nog vallen binnen het bredere Deltaprogramma.
