Door: Redactie - 28 mei 2026 |
Vanaf 1 juli 2026 gelden er nieuwe milieuprestatie-eisen voor gebouwen in Nederland. De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) maakte bekend dat de eisen voor kantoren fors worden aangescherpt, terwijl scholen, winkels, zorginstellingen en bedrijfshallen voor het eerst aan milieuprestatie-eisen voor gebouwen moeten voldoen. Kleine woningen krijgen juist soepelere normen. De wijzigingen hebben directe gevolgen voor materiaalkeuzes in nieuwbouwprojecten.
De milieuprestatie-eisen voor gebouwen zijn vastgelegd in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Tot nu toe golden deze eisen alleen voor nieuwe woningen groter dan 100 vierkante meter en voor kantoorgebouwen. Vanaf 1 juli wordt het speelveld flink groter. Kantoren krijgen strengere grenswaarden opgelegd, terwijl gebouwen als scholen, winkels, zorginstellingen en bedrijfshallen voor het eerst een mpg-eis krijgen. Bouwers en opdrachtgevers moeten bij al deze gebouwtypes rekening houden met de milieu-impact van hun materialen.
Voor kleine woningen en sommige kantoortypen komen juist soepelere milieuprestatie-eisen voor gebouwen. De overheid wil hiermee voorkomen dat compacte bouwprojecten onevenredig zwaar belast worden. De milieu-impact per vierkante meter ligt bij kleinere panden verhoudingswijs hoger door de ongunstige verhouding tussen gevel en vloeroppervlak. Een soepelere eis houdt daar rekening mee.
Een opvallende wijziging is de herziening van de Bepalingsmethode. Het aantal milieucategorieën stijgt van elf naar negentien. Dat betekent dat de mpg-scores automatisch hoger uitvallen, ook als de minimumeisen zelf ongewijzigd blijven. De herziene methode weegt meer factoren mee: niet alleen CO₂-uitstoot en luchtverontreiniging, maar ook waterschaarste, landgebruik en toxiciteit van materialen. Voor bouwprofessionals is het belangrijk om te beseffen dat een bestaand ontwerp dat eerder net voldeed, na 1 juli mogelijk niet meer door de keuring komt.
De milieudata komen uit de Nationale Milieudatabase (NMD). Fabrikanten en leveranciers registreren hier de milieu-impact van hun producten. Bouwers en adviseurs gebruiken die gegevens om de mpg-score van een ontwerp te berekenen. Met de verbreding van de milieuprestatie-eisen voor gebouwen wordt de NMD nog relevanter voor de dagelijks praktijk in de woningbouw en utiliteitsbouw.
De milieuprestatie van een gebouw wordt uitgedrukt in euro per vierkante meter bruto vloeroppervlak per jaar. Hoe lager de score, hoe milieuvriendelijker het ontwerp. De berekening telt alle bouwproducten en materialen mee die in het gebouw zitten: van funderingspalen en draagconstructie tot gevelbekleding en dakbedekking. Installaties voor verwarming en ventilatie vallen buiten de mpg.
Om onduidelijkheid weg te nemen heeft de overheid informatiebladen gepubliceerd via het Informatiepunt Leefomgeving (IPLO). Die documenten verduidelijken welke elementen meetellen in de berekening en hoe bouwers moeten omgaan met combinatiegebouwen. Bij een pand dat zowel winkel als kantoor huisvest gelden aparte formules voor de milieuprestatie-eisen voor gebouwen met meerdere gebruiksfuncties.
De aangescherpte milieuprestatie-eisen voor gebouwen dwingen ontwikkelaars en aannemers om al in de ontwerpfase kritisch naar materialen te kijken. Wie pas bij de vergunningaanvraag ontdekt dat het ontwerp niet aan de mpg-eis voldoet, verliest kostbare tijd. Vroeg in het proces een mpg-berekening laten opstellen voorkomt verrassingen en bespaart op de langere termijn kosten.
Materialen als hout, gerecycled beton en biobased isolatie scoren doorgaans gunstig binnen de milieuprestatie-eisen voor gebouwen. Traditionele materialen zoals primair beton en staal komen er minder goed vanaf, al hangt de score sterk af van de specifieke productdata in de NMD. De verschuiving richting duurzaam bouwen krijgt met deze wetgeving een extra impuls. Bouwprofessionals doen er goed aan de informatiebladen van IPLO te raadplegen en hun standaarddetails tegen het licht te houden voordat de regels van kracht worden.
