Door: Redactie - 1 april 2026 |
De bouwsector kampt met een hardnekkig personeelstekort. Maar liefst 71 procent van de bouwwerkgevers heeft moeite om vacatures te vullen, zo blijkt uit recent onderzoek van het UWV. De kern van het probleem: onvoldoende jongeren stromen in om de groeiende vraag naar timmerlieden, metselaars en andere vakmensen bij te houden. Ondertussen tikt de klok door richting de ambitie van 100.000 nieuwe woningen per jaar.
Het UWV onderzocht de ervaringen van 3500 werkgevers in heel Nederland. Waar gemiddeld 45 procent van alle werkgevers moeite heeft met het invullen van vacatures, ligt dat percentage in de bouw dus fors hoger. Richard Massar, woordvoerder van Vereniging Bouwend Nederland, herkent het beeld onmiddellijk. “Bouw- en infrabedrijven hebben moeite met het vervangen van medewerkers die bijvoorbeeld bijna met pensioen gaan,” zegt hij. “We hebben te weinig jongeren om de huidige vacatures mee te vullen.”
Het gaat niet alleen om functies op de bouwplaats. Ook werkvoorbereiders en calculators blijven schaars. Sollicitanten die wel reageren, voldoen lang niet altijd aan de gevraagde eisen. Dat maakt de zoektocht voor werkgevers dubbel frustrerend. De komende jaren neemt het probleem waarschijnlijk toe: arbeidsmarktadviseur Saskia Grit van het UWV verwacht dat het aantal vacatures in de bouw groeit van jaarlijks 52.000 naar 60.000 richting 2027.
Het personeelstekort raakt niet alleen de werving, maar ook de werkvloer zelf. Vakbond FNV maakt zich zorgen over de toenemende werkdruk. “Alles moet snel in de bouw, tijdsdruk is een groot probleem,” zegt Sandra ter Maat, FNV-bestuurder Bouw en Infra. Personeel op de bouwplaats voelt de druk door strakke planningen. Wie niet op tijd levert, riskeert boetes van opdrachtgevers. Dat jaagt het tempo nog verder op.
Onderzoek van het CBS laat overigens zien dat slechts een kleine groep werknemers vindt dat het werk niet afkomt door de tekorten. Grit nuanceert dat: bouwbedrijven nemen simpelweg minder opdrachten aan als ze onvoldoende mensen hebben. Het probleem verdwijnt dus niet; het wordt alleen minder zichtbaar in de cijfers.
Er is ook goed nieuws. Het aantal studenten op bouwgerelateerde mbo-opleidingen steeg de afgelopen vijf jaar met 8 procent. Die groei komt voornamelijk door de populariteit van BBL-opleidingen, waarbij studenten werken en leren combineren. Massar noemt dat een positieve ontwikkeling, maar plaatst er direct een kanttekening bij. “Er zijn vakopleidingen voor bijvoorbeeld dakdekkers die te weinig aanmeldingen krijgen en het daardoor lastig hebben,” zegt hij.
Volgens Massar helpt het als jongeren al op basisscholen en in het voortgezet onderwijs in aanraking komen met bouw en techniek. “Dan kiezen ze eerder voor deze richting bij een vervolgopleiding.” Het blijft echter de vraag of de huidige instroom van jonge vakmensen snel genoeg groeit om de vergrijzingsgolf in de sector op te vangen. Sommige bedrijven slagen er beter in om personeel te trekken, bijvoorbeeld door aantrekkelijkere arbeidsvoorwaarden te bieden of nauwe banden met het onderwijs te onderhouden. Maar dat geldt lang niet voor iedereen.
De FNV zet als cao-partij in op maatregelen die opleidingen aantrekkelijker maken: gratis lesboeken, een diplomabonus en een doorleerbonus. Ter Maat zegt dat dit langzaam vruchten afwerpt. Toch is er meer nodig. De bouw moet zich ook richten op zij-instromers die via omscholingstrajecten de sector binnenkomen. Dat vraagt om een cultuurverandering in een vrij traditionele branche. “Vier dagen in de week werken wordt in de bouw nog steeds raar gevonden,” aldus Ter Maat. “Maar wil je mensen uit andere richtingen aantrekken, dan zul je daar toch voor moeten openstaan.”
Technologie biedt een aanvullende oplossing. Metselrobots en bestratingsrobots werken tegenwoordig naast vakmensen op de bouwplaats. Ter Maat benadert dat realistisch: samenwerken met een robot maakt het werk niet per se sneller, maar wel lichter. Daardoor houden medewerkers het langer vol, wat in een sector met onvoldoende jonge instroom geen overbodige luxe is.
De bouwopgave blijft enorm. Het aantal afgegeven bouwvergunningen lag in 2024 op 67.000, nog ver verwijderd van de benodigde 100.000 woningen per jaar. Zonder voldoende vakmensen blijft die ambitie een papieren werkelijkheid. De bouwsector staat voor de uitdaging om tegelijkertijd jongeren te enthousiasmeren, zij-instromers te verwelkomen en technologie slim in te zetten. De tijd dringt, want de tekorten worden de komende jaren alleen maar groter.
