Door: Redactie - 27 februari 2026 |
Nederland staat voor een enorme woningbouwopgave en moet tegelijkertijd de klimaatdoelen halen. De bouwsector is een van de grootste CO2-uitstoters, grotendeels door het gebruik van beton en staal. De omslag naar klimaatvriendelijke bouwmaterialen is daarmee niet langer een keuze, maar een noodzaak. Zeker nu de EU vanaf 2030 strenge grenzen stelt aan de uitstoot van nieuwbouwwoningen.
In de derde aflevering van de Rli-podcastserie ‘Lange lijnen in de leefomgeving’ ging junior-raadslid Marnix Kluiters in gesprek met raadsvoorzitter Jan Jacob van Dijk en Job Dura, CEO van Dura Vermeer. Het drietal bespreekt wat er op dit moment al mogelijk is op het gebied van klimaatvriendelijke bouwmaterialen en hoe de bouwketen zich voorbereidt op de transitie. Daarbij komen strategieen, belemmeringen en succesverhalen aan bod.
De podcast maakt duidelijk dat er al veel kan. Denk aan houtbouw, biobased materialen en circulair hergebruik van bestaande grondstoffen. Toch loopt de praktijk vaak achter op de ambitie. De sector worstelt met schaalbaarheid, hogere materiaalkosten en een gebrek aan eenduidige regelgeving. Dat maakt het voor bouwbedrijven lastig om voluit in te zetten op milieuvriendelijke bouwmaterialen.
Vanaf 2030 stelt de Europese Unie grenzen aan de CO2-uitstoot van nieuw te bouwen woningen. Die deadline komt snel dichterbij, maar veel partijen lijken daar onvoldoende op voorbereid. De Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli) roept het kabinet op om nu al duidelijke kaders te scheppen. Want zonder heldere routekaart kunnen bouwbedrijven simpelweg niet investeren in de juiste oplossingen.
Jan Jacob van Dijk verwoordt het scherp: “Als je nu weet dat die Europese richtlijn ons verplicht om ambitieus stappen te zetten, kom dan ook nu met ambitieuze plannen. Zet het helder in de markt wanneer daaraan voldaan moet zijn, zodat de sector zich adequaat kan voorbereiden.” Hij waarschuwt ervoor om niet dezelfde fout te maken als bij eerdere Europese richtlijnen, waar Nederland te lang afwachtte.
Job Dura onderschrijft die oproep. “Een routekaart hebben we absoluut nodig,” stelt de CEO van Dura Vermeer. “Over een periode van vijf tot tien jaar kunnen we veranderen, maar niet over een periode van een of twee jaar.” Hij benadrukt dat wisselend overheidsbeleid funest is voor investeringen in groene bouwmaterialen. Als een volgend kabinet het roer weer omgooit, durft geen enkel bouwbedrijf grote stappen te zetten.
Dat punt raakt de kern van het probleem. De bouwsector heeft behoefte aan voorspelbaarheid. Juist bij een ingrijpende transitie zoals de overstap naar klimaatvriendelijke bouwmaterialen is consistentie in beleid onmisbaar. Volgens recent onderzoek van het Planbureau voor de Leefomgeving (KEV 2024) loopt Nederland nog achter op de eigen klimaatdoelen voor 2030. De gebouwde omgeving draagt daar flink aan bij.
Een van de kansrijke routes die de podcast behandelt is industriele woningbouw. Door woningen in fabrieken te produceren, kunnen bouwers veel gerichter duurzame materialen inzetten en tegelijkertijd de productie opschalen. Prefab-concepten met hout of andere biobased grondstoffen reduceren niet alleen de CO2-uitstoot, maar verkorten ook de bouwtijd aanzienlijk.
Toch is ook hier de kanttekening op zijn plaats. Industrieel bouwen vergt forse voorinvesteringen. Zonder langetermijnzekerheid over opdrachten en regelgeving aarzelen bedrijven om die stap te nemen. De kip-of-het-eiproblematiek is hier voelbaar: zolang gemeenten eigen aanvullende eisen stellen bovenop nationale normen, blijft het speelveld onoverzichtelijk voor bouwers die willen investeren in eco-vriendelijke bouwmaterialen.
Van Dijk pleit ervoor dat het Rijk stevige ambities op nationaal niveau neerlegt, zodat gemeenten niet meer het gevoel hebben daar allerlei extra eisen aan toe te moeten voegen. “Daar help je de bouwsector het best mee,” aldus de raadsvoorzitter. Die boodschap sluit aan bij de bredere roep om nationale regie in de ruimtelijke ordening, die de afgelopen jaren luider klinkt.
De omslag naar klimaatvriendelijke bouwmaterialen heeft de toekomst, daarover zijn alle gesprekspartners het eens. Maar het tempo moet omhoog. De sector kan en wil veranderen, mits de overheid een betrouwbare partner blijkt. Constructief, transparant en helder, dat is wat de bouw nu nodig heeft. Of het komende kabinet die handschoen oppakt, moet nog blijken.
