Door: Redactie - 7 april 2026 |
De provincie Flevoland wil datacenters in Flevoland alleen nog toestaan als ze de woningbouw niet dwarsbomen. In de nieuwe concept-omgevingsvisie krijgen woningen, scholen en zorginstellingen expliciet voorrang op de bouw van grote serverparken. Het beschikbare stroomnet vormt daarbij de belangrijkste bottleneck. Provinciale Staten bespreken het plan komende woensdag voor het eerst.
De keuze van de provincie is helder: eerst bouwen voor mensen, dan pas voor servers. In de concept-omgevingsvisie, die de koers van Flevoland tot 2050 bepaalt, staat letterlijk dat datacenters pas welkom zijn na realisatie van de woningbouwdoelstellingen. Alternatief moet een initiatiefnemer aantonen dat vestiging de bouw van nieuwe woningen niet belemmert. Vooral in groeisteden Almere en Lelystad weegt die eis zwaar, gezien de enorme bouwopgave daar.
Het is een politiek gevoelig dossier. Na de ophef rond het megadatacenter dat Meta in 2022 bij Zeewolde wilde bouwen, vroegen Provinciale Staten meermaals om apart beleid. In december 2024 besloot een meerderheid dat de regels voor datacentra in de omgevingsvisie moesten landen. Dat moment is nu aangebroken.
De schaarste op het elektriciteitsnet speelt een doorslaggevende rol. Nieuwe woningen en maatschappelijke voorzieningen krijgen in de visie voorrang bij de verdeling van schaarse netcapaciteit. Dat is niet verwonderlijk. Volgens de capaciteitskaart van Netbeheer Nederland kampen grote delen van Flevoland al met transportbeperkingen. Een enkel hyperscale datacenter kan meer stroom verbruiken dan een middelgrote stad, wat de druk op het net enorm opvoert.
De provincie erkent overigens wel dat datacenters in Flevoland van belang zijn voor de digitale infrastruktuur en de regionale economie. Maar ze moeten passen binnen de mogelijkheden van het stroomnet, duurzaam opereren en goed inpasbaar zijn in de omgeving. Clustering op bestaande bedrijventerreinen als Flevokust Haven, Lelystad Airport Businesspark en Port of Urk is daarbij het uitgangspunt.
Voor het datacenter van Equinix bij Flevokust Haven komt het nieuwe beleid te laat. Dit serverpark kreeg al in 2021 groen licht via het bestemmingsplan en valt daardoor buiten de nieuwe regels. Het centrum trekt flink wat aandacht, want het stroomverbruik ligt volgens recente berichten ruim veertig keer hoger dan aanvankelijk gecommuniceerd. De gemeente Lelystad stelt dat in 2021 expliciet afgesproken is dat het niet om een hyperscale datacenter mag gaan. Een opmerkelijk verschil van inzicht dat ongetwijfeld nog juridische staartjes krijgt.
Actualiteitenprogramma Nieuwsuur noemde het centrum bij Lelystad als een van de zeven grote datacentra die Nederland de komende jaren realiseert, ondanks groeiend politiek verzet.
Tegelijkertijd sluit de provincie de deur voor grootschalige serverparken niet helemaal. Het samenwerkingsverband Metropoolregio Amsterdam (MRA) wees zuidelijk Flevoland aan als zoekgebied voor een vierde cluster voor hyperconnectiviteit. De concept-omgevingsvisie houdt die optie bewust open. De provincie bepaalt zelf of, waar en onder welke voorwaarden er ruimte komt voor nieuwe datacenters in Flevoland.
Dat is een opvallende nuance. Enerzijds geeft de provincie woningbouw absolute prioriteit, anderzijds wil ze de mogelijkheid behouden om grote datacentra te faciliteren. Die tweesprong roept de vraag op hoe stevig de voorwaarden in de praktijk zullen blijken. Provinciale Staten stellen de omgevingsvisie eind dit jaar definitief vast, en dat debat belooft nog pittig te worden.
