Door: Redactie - 29 mei 2026 |
Op de Amsterdamse Zuidas is een betonnen dakdeel van 2,4 miljoen kilo onder de treinsporen geschoven voor de bouw van de Vivaldipassage. De operatie vond plaats tijdens een vijfdaagse treinvrije periode rond Hemelvaart en vormt een belangrijke mijlpaal in het grootschalige programma Zuidasdok, dat de bereikbaarheid van Amsterdam en de noordelijke Randstad moet verbeteren.
Rond het Hemelvaartweekend reden er vijf dagen lang geen treinen van en naar station Amsterdam Zuid. Bouwcombinatie Nieuw-Zuid, bestaande uit Mobilis, Boskalis en Van Gelder, verwijderde tijdelijk alle vier de treinsporen ten westen van station RAI. Dat was nodig om het reusachtige dakdeel op zijn definitieve plek te kunnen schuiven. De Vivaldipassage wordt een fiets- en voetgangerstunnel die de Antonio Vivaldistraat verbindt met het Beatrixpark, aan de andere kant van de sporen en de snelweg. De bouw begon met het dak, dat uiteindelijk onder de trein- en metrosporen en de snelweg A10 Zuid komt te liggen. Het betonnen element meet 23 bij 30 meter, vergelijkbaar met een half voetbalveld, en werd jaren geleden al voorgebouwd op een locatie direct naast de sporen.
Het dakdeel lag al jaren klaar aan de zuidkant van de sporen, wachtend op het juiste moment. Na het verwijderen van de rails werd de betonnen plaat zo’n 30 meter noordwaarts geschoven richting de landhoofden, de funderingen waarop het dak aan weerszijden rust. Die landhoofden waren al eerder gebouwd tijdens twee treinvrije periodes in april. Het project hangt nauw samen met de bouw van de A10 Zuid-tunnel binnen het programma Zuidasdok. Net naast de Vivaldipassage begint straks de tunnelmond waar de snelweg over een kilometer lengte ondergronds verdwijnt. De combinatie van sporen, snelweg en metrolijn maakt dit stukje Amsterdam tot een van de meest complexe bouwlocaties van het land.
Het schuiven van het dakdeel verliep niet helemaal vlekkeloos. De eerste meters gingen soepel, maar net voor de laatste drie meter bleek er een oneffenheid in de schuifbaan te zitten. Bij het verplaatsen van 2,4 miljoen kilo beton moet iedere millimeter kloppen, want zelfs een kleine afwijking kan tot schade aan de constructie leiden. Het element werd met vijzels gecontroleerd omhooggebracht, waarna een deel van de schuifbaan werd vernieuwd. Vervolgens kon de betonnen plaat probleemloos verder richting zijn eindbestemming worden geschoven. De opgelopen vertraging werd een dag later ruimschoots ingehaald, waarmee de Vivaldipassage weer op schema ligt.
Het moment van inschuiven was geen toeval. Net ten westen van de Vivaldipassage moet de A10 Zuid tijdelijk enkele meters naar het noorden, precies naar de plek waar het dakdeel jarenlang lag opgeslagen. Door het betonnen element nu te verplaatsen, ontstaat ruimte voor die snelwegverlegging. Aan de noordzijde moet ook de noordelijke rijbaan tijdelijk worden verlegd voor de tunnelbouw, wat de beschikbare ruimte nog verder beperkt. Het is een ingewikkeld infrastructuurproject waarbij elke vierkante meter telt. Alle verplaatsingen moeten bovendien plaatsvinden zonder het trein- en metroverkeer langdurig te ontregelen, wat de planning bijzonder ingewikkeld maakt.
Het afbouwen van de Vivaldipassage is nog van een reeks werkzaamheden afhankelijk. Er zijn nog dakdelen nodig onder de metrosporen en de A10 Zuid, maar voor het voorbouwen daarvan is ruimte nodig die er momenteel nauwlijks is. Pas na de openstelling van de A10-tunnel hoeft de snelweg niet meer verlegd te worden en komt er weer bouwruimte vrij. De Vivaldipassage kan daarom pas aan het einde van het gehele programma Zuidasdok worden afgebouwd. De oplevering staat nu gepland voor 2036. Fietsers en voetgangers moeten dus nog zo’n tien jaar geduld hebben voordat zij via de Vivaldipassage het Beatrixpark kunnen bereiken vanuit de Antonio Vivaldistraat. Tot die tijd blijft de omgeving rond station Amsterdam Zuid een grote bouwplaats.
