Door: Redactie - 14 september 2026 |
Waterschap Zuiderzeeland is begonnen met de dijkversterking van de IJsselmeerdijk tussen de Ketelbrug en Lelystad. Opvallend is de keuze voor een golfremmende vooroever: in plaats van de dijk simpelweg te verhogen, breekt een vooroeverdam met een ondiepe waterzone de golfslag voor de bestaande kering. Die aanpak levert bovendien praktijkervaring op voor het omgaan met zeespiegelstijging in de komende decennia.
De dijkversterking betreft het grootste, noordelijke deel van de 17,6 kilometer lange IJsselmeerdijk, het traject Meerdijk. Over ongeveer 12 kilometer komt een vooroever met een dam en openingen voor waterverversing, met daarachter ondiep water dat de golfslag breekt en de lokale natuur versterkt. De ondiepe zone achter de dam vangt de golven op en biedt tegelijk ruimte aan waterplanten, vissen en vogels, waardoor de waterkering en de natuur elkaar versterken. Waar een vooroever niet inpasbaar is, kiest het waterschap voor een klassieke dijkversterking met grond. Het zuidelijke deel, de Baaidijk, krijgt een traditionele aanpak met nieuw zetsteen, een vernieuwde teenconstructie, asfalt en een hoger buitenberm. Voor waterschappen die verantwoordelijk zijn voor dijken en kades is dit soort maatwerk inmiddels gangbaar.
Sinds medio 2025 werkt Zuiderzeeland samen met Combinatie IJsselmeerdijk, een samenwerking van Boskalis en Van Oord. Bij een dijkversterking van deze omvang is de materiaalkeuze bepalend, en daarom voerde de combinatie eerder praktijkproeven uit, onder meer met teenschotten, asfalt en keileem, om te bepalen welke constructies het beste standhouden onder de golfbelasting van het IJsselmeer. Na die voorbereidende werkzaamheden start na de zomer van 2026 de daadwerkelijke aanleg van dijk en vooroever. Het project loopt binnen het Hoogwaterbeschermingsprogramma, waarin waterschappen en Rijk samen de primaire waterkeringen op orde brengen. Deze dijkversterking is daarmee een schoolvoorbeeld van hoe Nederland zijn infrastructuur tegen hoogwater blijft vernieuwen.
De vooroever bij de IJsselmeerdijk is meer dan een lokaal project. Het concept sluit aan bij ‘meegroeien’, de vierde denkrichting binnen het Kennisprogramma Zeespiegelstijging van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en de Deltacommissaris. Waar Beschermen, Zeewaarts en Meebewegen uitgaan van technische oplossingen onderzoekt meegroeien hoe natuurlijke processen zoals zand- en slibinvang het land veilig houden.
Volgens de milieueffectrapportage hoort het geleidelijk ophogen van het voorland tot de toekomstige mogelijkheden. Zo levert deze dijkversterking praktijkervaring op met een methode die de komende jaren op meer plekken relevant wordt. Een natuurlijk voorbeeld is het Land van Saeftinghe, dat door aanslibbing hoger ligt dan de polders erachter. De kennis van dit traject kan later helpen bij een volgende dijkversterking waar dijk en voorland samen met het water opgroeien.
