Door: Redactie - 10 maart 2026 |
Aannemersfederatie Nederland (AFNL) dringt aan op gezamenlijke afspraken over de inzet van zzp’ers in de bouw- en infrasector. De brancheorganisatie waarschuwt voor structurele risico’s die inmiddels ver voorbij het incidentele niveau reiken. Naheffingen van miljoenen euro’s, juridische aansprakelijkheid en een ongelijk speelveld: volgens AFNL is een helder handelingskader de enige weg vooruit.
De inzet van zzp’ers in de bouw via intermediairs levert bedrijven steeds grotere financiele problemen op. AFNL constateert dat meerdere dossiers draaien om mogelijke naheffingen van 10 tot 20 miljoen euro. Die bedragen ontstaan wanneer de Belastingdienst oordeelt dat een zzp’er feitelijk als werknemer functioneert. De opdrachtgever had in dat geval premies en loonheffingen moeten afdragen. Opvallend genoeg beperken die naheffingen zich niet tot de intermediairs zelf. Ook opdrachtgevers die meenden op veilige afstand te opereren, kunnen alsnog financieel en juridisch aansprakelijk raken.
De aannemersfederatie wijst op een zorgwekkend patroon in de sector. Zodra de handhaving bij een bedrijf toeslaat, stoppen die ondernemingen met de inhuur van zelfstandigen. Maar dezelfde werkenden gaan vervolgens via andere intermediairs gewoon weer aan de slag. Dit zogeheten waterbedeffect ondermijnt het gelijke speelveld. Bedrijven die verantwoordelijkheid nemen, verliezen capaciteit en continuiteit. Ondertussen profiteren minder scrupuleuze partijen juist van de situatie. Het is een dynamiek die de Aannemersfederatie Nederland terecht als structureel bestempelt.
Om deze problemen het hoofd te bieden, pleit AFNL voor een sectorbreed handelingskader. Daarin moeten afspraken staan over de omgang met lopende contracten, verantwoorde transitiepaden en de rolverdeling tussen intermediairs en opdrachtgevers. Concreet betekent dit dat bouw- en infrabedrijven constructies moeten vermijden die juridisch op de rand balanceren. Waar zelfstandigheid feitelijk niet aan de orde is, verdient het de voorkeur om werknemers of uitzendkrachten in te zetten. De federatie erkent dat dit op korte termijn tot hogere kosten kan leiden. Maar op de langere termijn voorkomt het volgens de aannemersfederatie veel grotere financiele, juridische en maatschappelijke schade.
De branchevereniging kijkt nadrukkelijk verder dan de eigen achterban. AFNL nodigt vakbonden en zzp-organisaties uit om gezamenlijk aan tafel te gaan. Alleen door collectieve keuzes en heldere spelregels kan volgens de federatie een eerlijk en toekomstbestendig arbeidsmodel ontstaan. Die oproep komt op een moment waarop de discussie over de positie van zelfstandigen in Nederland breder speelt. Volgens recente CBS-cijfers telde Nederland eind 2024 ruim 1,2 miljoen zzp’ers, van wie een aanzienlijk deel actief is in de bouw. De handhaving op schijnzelfstandigheid nam toe nadat het kabinet in 2024 het handhavingsmoratorium op de Wet DBA ophief. Het is nu aan de sector zelf om verantwoordelijkheid te pakken, en AFNL zet met dit voorstel een eerste concrete stap.
