Door: Redactie - 24 juni 2026 |
Onderzoekers van TNO hebben de eerste werkende zonne-dakpan op basis van flexibele perovskiet-zonnecellen gepresenteerd. De gebogen module haalt een rendement van 12,4 procent en toont aan dat daken stroom kunnen opwekken zonder dat het ontwerp eronder lijdt. Voor de bouwsector is dat interessant nieuws: gebouwgeintegreerde zonne-energie wint terrein en dakproducten die elektriciteit leveren komen daarmee dichter bij een praktische toepassing op de Nederlandse markt.
De doorbraak komt voort uit een samenwerking tussen TNO en het Eindhovense bedrijf ASAT, dat de buigzame perovskietmodule op een gebogen kunststof dakpan aanbracht. Volgens de onderzoekers is deze zonne-dakpan wereldwijd het eerste elektrisch werkende dakpanconcept met flexibele perovskiet-zonnecellen. De losse modules behaalden in het laboratorium een rendement tot 13,8 procent. Na montage op de gebogen pan bleef daarvan 12,4 procent over, wat laat zien dat de kromming maar weinig invloed heeft op de opbrengst.
Dat verschil is voor de praktijk belangrijk. Een dakpan is nu eenmaal niet vlak, en juist het buigen kostte bij eerdere pogingen veel rendement. Dat een zonne-dakpan met deze vorm toch ruim twaalf procent haalt, geeft aan dat de techniek volwassener wordt. De zonne-dakpan combineert de functie van dakbedekking en energieopwekker in een enkel bouwdeel, iets waar de markt al langer naar op zoek is.
TNO heeft de volledige ontwikkelroute doorlopen, van kleine testcellen tot flexibele modules van tien bij tien centimeter en uiteindelijk een toepasbaar product. De perovskiet-zonneceltechnologie geldt als veelbelovend omdat de grondstoffen ruim voorradig zijn en de productie bij lage temperatuur verloopt. De materiaallaag is met een halve tot een micrometer extreem dun, wat de kosten kan drukken zodra fabrikanten de techniek betrouwbaar op schaal krijgen.
De gebruikte materialen en processen lenen zich voor roll-to-roll productie, waarbij de zonnefolie als een krant van de rol loopt. Daarmee is opschaling naar grote aantallen in principe haalbaar, al moet de industrie die stap nog daadwerkelijk zetten. De zonne-dakpan is in dat licht niet alleen een demonstratie, maar ook een opstap naar serieproductie van flexibele zonnefolies. Belangrijk voor de bouw is dat de folie licht is, waardoor het gewicht op de dakconstructie beperkt blijft en bestaande kappen vaak geen verzwaring nodig hebben.
Voor aannemers, dakdekkers en projectontwikkelaars is vooral het uiterlijk interessant. Een zonne-dakpan valt minder op dan een klassiek paneel op een frame, waardoor daken elektriciteit kunnen leveren zonder dat het aanzien van de woning veranderd. Dat opent deuren bij renovaties in beschermde stads- en dorpsgezichten, waar zonnepanelen nu nog vaak op welstandsbezwaren stuiten en projecten daardoor vertraging oplopen.
Toch is enige nuchterheid op zijn plaats. Het gaat om een prototype, en de levensduur, betrouwbaarheid en prijs per stuk moeten zich nog bewijzen. Wie vandaag een dak laat leggen, kan het product nog niet bestellen. Voor wie bezig is met energieneutraal bouwen is de richting wel duidelijk: de opwekking verschuift vaker naar het bouwdeel zelf, en de zonne-dakpan is daar een sprekend voorbeeld van.
De dakpan komt voort uit het TNO Solar Programma en het project Solliance 2.0, met steun van de provincie Noord-Brabant, het Nationaal Groeifonds via SolarNL en het Europese Horizon Europe-programma. Het achterliggende doel is het opnieuw opbouwen van een Europese zonne-maakindustrie en het verminderen van de afhankelijkheid van zonnepanelen uit landen buiten Europa. Nederland leunt voor zonnepanelen nu sterk op import uit Azie, en een eigen productieketen moet die kwetsbaarheid op termijn verkleinen.
Voor de bouw betekent dit dat duurzaam bouwen en lokale productie elkaar kunnen versterken. TNO werkt nu verder aan de levensduur en de opschaalbaarheid, en richtte daarvoor de spin-out Perovion Technologies op. Slaagt die stap, dan kan de zonne-dakpan over enkele jaren een serieus alternatief vormen voor het traditionele zonnepaneel op Nederlandse daken.
